|
 Dziecięca matematyka to koncepcja wspomagania rozwoju umysłowego dzieci wraz z edukacją matematyczną realizowaną tak, aby zapewnić im sukcesy w nauce szkolnej.
To, co nazywamy edukacją matematyczną przedszkolaków, musi być wtopione w działania wspomagające rozwój umysłowy dzieci. Okazuje się, że wspomaganie rozwoju umysłowego jest potrzebne wszystkim dzieciom: - dzieci rozwijające się wolniej mają wówczas szansę dogonić swych rówieśników, a potem korzystać z dobrodziejstwa szkolnej edukacji, - dzieci o nieharmonijnym rozwoju mogą osiągnąć harmonie rozwojową, a ta pozwala im lepiej radzić sobie w życiu codziennym i w szkole, - dzieci mieszczące się w szeroko pojętej normie mogą ujawnić drzemiące w nich zdolności i rozwinąć je tak, aby były podziwiane i bardziej szczęśliwe, - dzieci zdolne mogą wspaniale rozwinąć swój umysł i osiągnąć nieprzeciętne sukcesy. Istotą wspomagania rozwoju jest bowiem mądrze organizowany proces uczenia się dzieci. Najważniejsze są tu osobiste doświadczenia dziecka. Stanowią one budulec, z którego dziecięcy umysł tworzy pojęcia i umiejętności. Jeżeli doświadczenia są specjalnie dobrane i korzystnie dostosowane do potrzeb dziecka, przyczyniają się do rozwijania dziecięcego myślenia i hartowania odporności emocjonalnej. Doświadczenia takie dzieci gromadzą w wielu codziennych sytuacjach, jednak najczęściej to nie wystarcza, wyjątkiem są dzieci o wybitnych możliwościach intelektualnych, te poradzą sobie zawsze. Dla pozostałych dzieci doświadczeń tych jest za mało. Jeżeli dorośli chcą, aby ich dzieci pięknie się rozwijały, muszą dołożyć starań i wspomagać jew gromadzeniu doświadczeń potrzebnych im do kształtowania czynności umysłowych. Zdaniem E. Gruszczyk-Kolczyńskiej edukacja matematyczna rozumiana jest, jako sposób wspomagani rozwoju dziecięcego umysłu. Przedmioty potrzebne do rozwijania dziecięcego umysłu i edukacji matematycznej E. Gruszczyk-Kolczyńska omówiła je w takim porządku, w jakim przedstawione są treści w programie „Dziecięca matematyka”. Do rozwijania orientacji przestrzennej trzeba przygotować dla każdego dziecka po jednej frotce, woreczku, po jednym misiu, lalce. Do wspomagania dzieci w dostrzeganiu rytmów i zrozumienia rytmicznej organizacji czasu potrzebne są: zwyczajne klocki, krążki, patyczki, płytki z mozaiki geometrycznej, płaskie obręcze. Przedmiotów tych musi być tak dużo, żeby wystarczyło dla każdego dziecka. Do wspomagania dzieci w wiązaniu przyczyn ze skutkiem potrzebne są zwyczajne klocki do budowania, patyczki, lalki i misie oraz naczynia do zabawy w piaskownicy. Do kształtowania umiejętności liczenia , numerowania, dodawania i odejmowania oraz wymiany za jeden, jeden za dwa potrzebne są zwyczajne kasztany, żołędzie i ziarna dużej fasoli, orzechy. Potrzebne są także liczydła różnego typu. Kostki do gry to świetna pomoc dydaktyczna. Służą do liczenia, dodawania i odejmowania, a także do gier planszowych. Do wspomagania dzieci w zakresie rozumowania potrzebnego do tworzenia pojęć (klasyfikacja na poziomie czterolatka i pięciolatka) potrzebne są kartoniki przedstawiające pojedyncze obiekty, guziki o różnym kształcie (komplet dla dziecka), zwyczajne klocki, rozmaite zestawy klocków. Do wspomagania dzieci (pięciolatków) w tworzeniu intuicji geometrycznych potrzebne są kolorowe kartoniki o określonych kształtach, gumy używane przez dzieci do skakania, zwyczajne klocki i płytki z mozaiki geometrycznej. Do konstruowania gier przez dzieci potrzebne są kostki do gry, kredki świecowe i figurki. W sprawnej organizacji zajęć, w spokojnym funkcjonowaniu dzieci pomogą: -dywaniki (prostokątne kawałki jednobarwnej i podgumowanej wykładziny o wymiarach sporej wycieraczki można je odpowiednio rozłożyć na podłodze, wówczas wyznaczają dla każdego dziecka obszar, na którym może się bawić i pracować i nie przeszkadzając innym), -tacki i pojemniki; ma ich być co najmniej tyle ile dzieci w grupie, wkłada się do nich przedmioty potrzebne do zajęć, wówczas łatwo utrzymać porządek tam, gdzie dzieci się bawią i uczą, -szarfy w kilku kolorach do oznaczania dzieci, które należą do różnych grup. Do celów organizacyjnych warto także ponumerować wszystkie krzesełka w sali, numery mają być naklejone na oparciach z przodu i z tyłu. Na realizację treści zawartych w programie „Dziecięca matematyka” trzeba poświęcić odpowiednio dużo czasu. Jeżeli chodzi o planowanie czasu na poszczególne zajęcia, bierze się pod uwagę kilka czynników. Najważniejsze jest to jak, długo dzieci potrafią się skupić: -jeżeli zajęcia mają formę rozbudowanej zabawy dydaktycznej mogą trwać dłużej, -gdy organizowane są dla dzieci serie zadań do wykonania zajęcia będą trwały krócej. Jedne zajęcia dydaktyczne w tygodniu to za mało, nawet wówczas, gdy nauczyciel postara się utrwalić kształtowanie wcześniej umiejętności w innych sytuacjach. Jeżeli nauczyciel ma szczęście mieć w swojej grupie dzieci o wyraźnie przyspieszonym rozwoju umysłowym, to dla zrealizowania dziecięcej matematyki może wystarczyć przeprowadzenie dwóch zajęć w tygodniu. Musi jednak przy każdej nadarzającej się okazji powtarzać ćwiczenia ważne dla kształtowania tych umiejętności, które znajdowały się w centrum przeprowadzonych wcześniej zajęć. Jednak gdy większość dzieci w grupie reprezentuje poziom przeciętny i niższy, nauczyciel powinien zaplanować trzy zajęcia tygodniowo, oprócz tego musi kontynuować każdego bodaj dnia te ćwiczenia, które wspomagają rozwój umysłowy dzieci. Prowadząc zajęcia z dziecięcej matematyki, trzeba przestrzegać prawidłowości rozwojowych. Kształtowanie wszystkich dziecięcych kompetencji musi być zgodne z naturalnym przebiegiem rozwoju umysłowego. |